Tác động thuế quan của Trump khiến Panko Vina rời Việt Nam, ngành giày dép Việt Nam và Indonesia lao đao
Theo báo The Nation Thailand từ Thái Lan, chính sách đánh thuế quan của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành sản xuất giày dép tại Việt Nam và Indonesia. Các nhà sản xuất giày dép ASEAN buộc phải xem xét lại chiến lược đầu tư, dẫn đến việc hủy bỏ nhiều dự án ở Indonesia và các nhà máy ở Việt Nam phải tăng tốc quá trình tự động hóa để cắt giảm chi phí. Đáng chú ý, báo The Investor cũng thông tin Công ty Panko Vina, một doanh nghiệp may dệt của Hàn Quốc hoạt động tại Việt Nam, đã tuyên bố đóng cửa và rời khỏi Việt Nam sau 23 năm hoạt động.
Báo cáo từ Nikkei Asia cho thấy, nhiều nhà sản xuất giày dép nước ngoài đang rút khỏi các kế hoạch đầu tư vào Indonesia. Trong khi đó, các nhà máy ở Việt Nam đang khẩn trương áp dụng công nghệ tự động hóa và giảm tốc độ tuyển dụng mới do các biện pháp thuế quan của Mỹ bắt đầu phát huy hiệu lực.
Sự sụt giảm nhu cầu từ thị trường Mỹ cũng thúc đẩy các nhà sản xuất châu Á tìm kiếm thị trường mới. Tuy nhiên, một số công ty Mỹ mua hàng từ châu Á đã khẳng định sẽ không từ bỏ các nhà cung cấp lâu năm trong khu vực, đặt ra câu hỏi về hiệu quả thực sự của thuế quan Trump trong việc đưa sản xuất trở lại Hoa Kỳ.
Việt Nam và Indonesia hiện là hai nước xuất khẩu giày dép lớn thứ hai và thứ ba thế giới về số lượng, chỉ sau Trung Quốc. Năm 2024, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,58 tỷ đôi giày, còn Indonesia xuất khẩu khoảng 601 triệu đôi. Campuchia cũng là một trong 10 nước xuất khẩu hàng đầu.
Sau các cuộc đàm phán kéo dài, Hoa Kỳ đã áp đặt mức thuế quan “có đi có lại” là 19% đối với hàng hóa từ Indonesia và Campuchia, và 20% đối với hàng hóa từ Việt Nam.
Ông Yoseph Billie Dosiwoda, giám đốc điều hành Hiệp hội Giày dép Indonesia, cho biết sự không chắc chắn do thuế quan gây ra đã khiến một số nhà đầu tư hủy bỏ kế hoạch xây dựng nhà máy tại nước này. Ông bày tỏ hy vọng mức thuế của Mỹ có thể được giảm xuống còn 15% hoặc 10% để ổn định tâm lý đầu tư.
Ông Dosiwoda cũng cho biết, nhu cầu đối với giày dép Indonesia tại Mỹ đã giảm khoảng 23% trong chín tháng đầu năm 2025, mà ông liên hệ với sức mua yếu hơn của người tiêu dùng Mỹ. Ông cảnh báo rằng nếu mức thuế quan vẫn “trên 15%”, các sản phẩm sản xuất tại Indonesia sẽ trở nên kém cạnh tranh do chi phí sản xuất cao hơn và năng suất lao động tương đối thấp.
Ông Dosiwoda kêu gọi bãi bỏ các quy định trong nước để nâng cao năng suất, cải thiện môi trường đầu tư và điều chỉnh cơ cấu tiền lương, trong bối cảnh các nhóm lao động đang đòi tăng lương. Trong khi đó, Việt Nam cũng đang chuẩn bị tăng mức lương tối thiểu trên toàn quốc.
Dữ liệu thống kê quốc gia của Việt Nam cho thấy xuất khẩu giày dép sang Hoa Kỳ đã giảm 4% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 11, tiếp nối mức giảm 13% trong ba tháng trước đó. Các công ty đã phải tìm kiếm khách hàng mới, cắt giảm chi phí và chuyển sang sản xuất các sản phẩm có giá trị cao hơn. Một giám đốc điều hành nhà máy, người giám sát hàng chục nghìn công nhân, cho biết chi phí tăng cao đang được chia sẻ giữa người mua và nhà sản xuất, đồng thời nhiều nhà máy đang đẩy mạnh tự động hóa.
Nhà kinh tế Brian Lee của Maybank nhận định với Nikkei Asia rằng nhu cầu bên ngoài yếu hơn có thể ảnh hưởng đến xu hướng việc làm, khiến các công ty trở nên thận trọng hơn trong việc tuyển dụng lao động.
Panko Vina đóng cửa, 2.700 lao động Việt Nam mất việc
Bên cạnh đó, báo The Investor đưa tin Công ty TNHH Panko Vina, một nhà sản xuất dệt may của Hàn Quốc, sẽ ngừng toàn bộ hoạt động sản xuất và kinh doanh tại Việt Nam từ ngày 1 tháng 2 năm 2026. Quyết định này chấm dứt hơn 23 năm hoạt động của công ty tại Việt Nam.
Trong thông báo gửi đến nhân viên vào thứ Hai, Panko Vina, đặt tại Khu công nghiệp Mỹ Phước 1, Thành phố Sài Gòn, cho biết quyết định được đưa ra sau những khó khăn kéo dài trong sản xuất và kinh doanh, đặc biệt là sau đại dịch Covid-19, khi nhu cầu toàn cầu suy yếu khiến việc tìm kiếm đơn đặt hàng mới ngày càng khó khăn.
Panko Vina cho biết: “Mặc dù đã nỗ lực hết sức để duy trì hoạt động, nhưng việc tiếp tục sản xuất không còn khả thi trong điều kiện hiện tại”. Việc đóng cửa dự kiến sẽ ảnh hưởng đến 2.700 nhân viên địa phương.
Công ty sẽ tiếp tục hoạt động cho đến ngày 31 tháng 1 năm 2026, trước khi chính thức đóng cửa một ngày sau đó.
Để đảm bảo hoàn thành các đơn hàng đúng thời hạn, công ty đã yêu cầu nhân viên làm việc đến ngày 15 tháng 1 năm 2026. Tiền lương tháng Giêng sẽ được thanh toán đầy đủ đến hết ngày 31 tháng 1 năm 2026, ngay cả khi một số bộ phận ngừng hoạt động sớm hơn.
Panko Vina cam kết thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ pháp lý đối với người lao động. Mỗi người lao động sẽ nhận được khoản trợ cấp thôi việc là 2 triệu đồng (tương đương 76 đô la Mỹ), ngoài các khoản trợ cấp thôi việc theo quy định của pháp luật Việt Nam.